JAXA'nın Martian Moons eXploration (MMX) misyonu, 20 Ekim 2026'de Tanegashima'dan fırlatılarak Mars'ın uydusu Phobos'a gidecek ve bu görev uzay araştırmasında yeni bir dönem açma potansiyeline sahiptir. Misyonun temel amacı Phobos'un yüzeyinden en az 10 gram örnek toplayarak 2031 yılında Dünya'ya döndürmektir. Bu görünenin ötesinde önemli bir bilimsel hipotez yatmaktadır: Phobos'taki örneklerde Mars'tan savrulmuş mikroskobik kaya parçacıkları bulunabilir ve bu durum Mars'ın milyarlarca yıl önceki yapısı, atmosferi ve yaşam potansiyeli hakkında benzersiz veriler sağlayabilir.

2019 yılında Nature Scientific Reports'ta yayınlanan araştırma (Hyodo ve arkadaşları), 10 gramlık Phobos toprağında onlarca Mars kökenli parçacık bulunabileceğini matematiksel olarak göstermiştir. Bu bulgular, Mars'tan Phobos'a meteorit etkileriyle savrulmuş malzemenin birikim oranını hesaplayarak elde edilmiştir. Dolayısıyla Phobos, hiç istenmediği halde Mars'ın doğal bir laboratuvarı haline gelmişti. MMX misyonu bu doğal laboratuvardan örnek alarak, Mars'ın su varlığı, jeolojik aktivitesi ve eski dönemlerdeki yaşam koşulları hakkında direkt kanıt elde etmeyi amaçlamaktadır.

Misyonun zorlukları da kayda değerdir. Phobos'un son derece zayıf yerçekimi (Dünya'nın çekim gücünün dört milyonda biri) nedeniyle, JAXA'nın 25 kilogramlık Idefix keşif robotu yüzeye inişte ve örnekleme sırasında karşılaştırması gereken mekanik problemler benzersizdir. Ağustos 2027'de Mars yörüngesine ulaşacak olan MMX, Eylül 2027'de Phobos'u yakından gözlemleyecek, 2030'da örnekle ayrılacak ve 2031'de Avustralya'ya iniş yapacaktır.

Phobos'un kendisi de teorik açıdan hala bir muammadır. Gözlemler, Phobos'un ya Mars'a çarpan büyük bir cismin kalıntısı ya da yakalanmış bir asteroit olabileceğini göstermektedir. Kompozisyonu karanlık, su oranları yüksek ve Mars'a spiral şeklinde yaklaşmakta olan Phobos'un kökeni, bu örnekler aracılığıyla çözülebilir. Aslında MMX, doğrudan Mars yüzeyine gitmek kadar—belki daha fazla—değerli bir bilimsel keşiftir çünkü 4 milyar yıllık Mars tarihinin kanıtlarını en temiz biçimde taşıyabilir.