Yuri Gagarin, 12 Nisan 1961'de Vostok 1 görevinde uzaya gönderilen ilk insan olarak kabul edilmektedir. Ancak bazı teoriler bu başarının Gagarin'e ait olup olmadığını sorgulamaktadır. Gerçekte, Gagarin'in ilk uzay yolcusu statüsü kapsamlı tarihsel belgeler, fotoğraflar, vidyo kayıtları ve bağımsız gözlemci raporları tarafından kanıtlanmıştır. Sovyet Uzay Programı, başarısı veya başarısızlığı ne olursa olsun, ilk insanlı görevlerini açıkça dokumentasyon ile kaydedip dünyaya duyurmuştur. Gagarin'in sağ salim döndüğü, kabulü, yıldız üniforması ve sonraki propaganda turu, bu olayın gerçek olduğunun başlıca kanıtlarıdır.

Gagarin'in başarısı iki yönlü tarihsel önemdedir: Birincisi, teknolojik başarı — Vostok 1 mekanizması, harita, kontrol sistemleri ve patlayıcı bölme mekanizması tamamen yayınlanmıştır ve modern uzay tarihçileri tarafından onaylanmıştır. İkincisi, tıbbi başarı — bir insanın 27.000 km/h hızda yörüngeye çıkılması, yer çekimsizliğe maruz kalması, geri dönüşü ve canlı olarak çıkarılması fiziksel mirası bugüne kadar oluşturmaktadır. Gagarin, görev sonrası yıllarca yaşamış, müşahitler tarafından tanınmış, SSCB'de hero olarak kutlanmış ve 1968'de uçak kazasında ölmüştür — bu da tüm olayın tutarlılığını doğrular.

Bazı komplo teorileri, Gagarin'den önce "kayıp kozmonaut"ların olabileceğini iddia etmektedir. Ancak bu teoriler kanıtsızdır: Soğuk Savaş'ta ABD, Sovyetlerin başarısızlığını izlemek için güçlü izleme vasıtalarına (radar, teleskop, dinleme) sahipti ve hiç bir gizli başarısızlıktan bahsetmemiştir. SSCB'nin kontrol merkezi kayıtları (daha sonra açılmış) veya astronot anıları hiç böyle bir olaydan söz etmez. Gagarin öncesi Sovyet uzay programının kaydedilen görevleri (Sputnik 1, Sputnik 2 ile Layka köpeği) her zaman duyurulmuş, Gagarin'in başarısı ise en büyük kutlamayla karşılanmıştır — gizlenme mantığı ters olurdu.

Bu başlık muhtemelen merak ve tarih kültürünü test etmeyi amaçlamaktadır. Bağımsız araştırmacılar, NASA arşivleri ve modern Rusya, Gagarin'i ilk insan olarak açıkça kabul etmektedir. Gagarin'in mirasının değeri, sadece ilk olmak değil, açık dersleri (uzay seyahatinin fizik imkanını kanıtlamak, insanın yer çekimsizliğe dayanıklı olduğunu göstermek) ve kalıcı etkisidir (günümüz uzay turizmi ve insanlı görevlerin temelini attı). Tarih ve bilim, spekulasyondan ziyade kanıt temelli değerlendirilir.