1968'de yapılan bu ünlü araştırma, psikoloji alanında öz-yerine getirilme kehanetinin gücünü ortaya koyan Rosenthal ve Jacobson'un Pygmalion Etkisi deneyi hakkındadır. Video, ilkokulda yapılan IQ testleri sonrası öğretmenlere rastgele seçilen öğrencilerin yüksek potansiyeli olduğu söylenmesi ve bunun bir yıl içinde çocukların gerçekten performans artışı göstermesiyle sonuçlanan çarpıcı bulguları anlatmaktadır.

Rosenthal-Jacobson araştırması, sosyal psikolojinin temel taşlarından birini oluşturur. Araştırmanın başında tüm öğrenciler standart bir IQ testine tabi tutulmuş, sonrasında öğretmenlere yalnızca rastgele seçilen %20'si hakkında "intellektüel gelişim göstermesi beklenen" çocuklar oldukları söylenmiştir. Önemli olan nokta, bu çocukların seçiminin tamamen tesadüfi olmasıydı. Yıl sonunda tekrarlanan testlerde, öğretmenlerin yüksek beklenti içinde oldukları bu çocuklar, diğer çocuklara kıyasla IQ puanlarında istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla artış göstermişlerdir. Araştırma, öğretmen beklentilerinin öğrenci başarısını doğrudan etkilediğini bilimsel olarak kanıtlamıştır.

Bu olguya "öz-yerine getirilme kehaneti" (self-fulfilling prophecy) denir ve psikoloji, eğitim ve sosyoloji alanlarında yaygın olarak gözlemlenen bir fenomendir. Öğretmenlerin yüksek beklentileri, bilinç dışında bile olsa, davranışlarını değiştirir: daha fazla nitelikli geri bildirim, sınıf içinde daha fazla söz hakkı, daha sıcak ve teşvik edici bir tutum gibi faktörler çocukların öğrenme motivasyonunu artırır. Rosenthal'ın laboratuvar faresiyle yaptığı paralel deneyler de aynı prensibi kanıtlamış, araştırıcıların "zeki" olarak kodladıkları fareler diğer farelerden daha başarılı sonuçlar vermiştir.

Bu araştırma öğretmenler, veliler ve eğitim politikacıları için kritik öneme sahiptir. Eğitim sisteminde sosyoekonomik statüye dayalı ön yargılı beklentiler başarısızlık döngüsüne neden olabilir; tersine, tüm çocuklara yapıcı beklentiler ve destek sağlama sistemleri akademik başarıyı önemli ölçüde iyileştirebilir. Pygmalion Etkisi, sadece psikoloji meraklılarını değil, sosyal adalet ve eğitimle ilgilenen herkesi ilgilendiren evrensel bir mesajdır: çocuklara kendilerine inandığımızda çok daha iyi sonuçlar elde edebilmeleri için gerekli ortamı sağlamamız gerekir.