Türkiye'de yalnızca Kars'ın Kağızman ilçesinde yetiştirilen coğrafi işaretli uzun elma ile endemik kayısı üreticilerinin desteklenmesi amacıyla kurulan yapay zeka destekli erken uyarı sistemi, meyve bahçelerini don, hastalık, zararlı ve olumsuz hava koşullarından korumak için tasarlanmıştır. Bu inovatif sistem, Tarım ve Orman Bakanlığının desteğiyle hayata geçirilmiş ve bölgenin yaklaşık 1 milyon kayısı ağacıyla ekonomik açıdan önemli bir rol oynamaktadır. Sistem, üreticileri zamanında bilgilendirerek ürün kayıplarını önlemek ve verimli üretimi sağlamak için geliştirilmiştir. Kağızman ilçesinin Aras Havzası'nda meyveciliğin yoğun yapıldığı önemli bir merkezdir.

Sistem, meyve bahçelerinde sıcaklık, nem, yağış, rüzgar ve toprak gibi çevresel verileri anlık olarak takip ederek hava tahmini yapmaktadır. Feromon tuzakları sayesinde bahçedeki zararlıların çeşidi ve yoğunluğu belirlenirken, bitkinin yapraklanma dönemindeki değişimleri de gözlemlenmektedir. Don, aşırı sıcaklık, kuraklık ve hastalık risklerinin tespit edilmesi halinde sistem, üreticilere cep telefonu ve e-posta aracılığıyla acil uyarılar göndermektedir. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik ekipleri, bu verilerle saha gözlemlerini birleştirerek daha güvenilir kararlar almaktadır.

Bu sistem özellikle bahçe işletmecilerinin hastalık ve zararlılara karşı zamanında tedbir almalarını mümkün kılmaktadır. Üreticiler, erken uyarılar sayesinde ilaçlama zamanını doğru belirleyebilmekte, gereksiz ilaç kullanımını azaltabilmektedir. Sistemin kullanılması sonucu ürün kaybı önemli ölçüde azalmakta ve bahçe verimliliği artmaktadır. Kars'taki deneyimden sonra bu sistem, ihtiyaç duyulan diğer bölgelerde de yaygınlaştırılmak üzere planlanmaktadır.