Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp'ın ana şirketi), sosyal medya uygulamalarının çocuk ve gençlerde bağımlılık yaratmasıyla ilgili çok sayıda yasal davaya maruz kaldığı ve milyarlarca dolarlık bir anlaşmaya varması için baskı altında. Videoda aktarıldığı üzere, Meta ABD'deki düzenlemeler çerçevesinde 18 milyar dolar kadar ödeme yapması, kullanıcılarının seçimlerini daha kontrollü hale getirmesi ve çocuk-gençler için günlük 2 saatlik kullanım sınırı ve belirli saatlerde erişim kısıtlaması gibi önlemler alması beklenmektedir. Bu gelişme, teknoloji şirketlerinin tasarımları ve sosyal sorumlulukları konusunda artan küresel tartışmanın bir sonucudur.

Sosyal medya bağımlılığı, psikiyatri ve psikoloji alanında yapılan araştırmalar tarafından giderek daha ciddi bir klinik sorun olarak kabul ediliyor. Amerikan Psikoloji Birliği (APA) ve çok sayıda bağımsız araştırmacı, sosyal medya kullanımının çocuk ve ergenler arasında anksiyete, depresyon, uyku bozukluğu ve düşük öz-saygı ile güçlü bir korelasyon gösterdiğini belgeleştirmiştir. İnsan beynindeki ödüllendirme mekanizmaları (ventral tegmental area ve nucleus accumbens), sosyal medya feed'lerinin tasarımıyla uyumlu şekilde çalıştığında, bu uygulamalar öğrenme ve motivasyon sistemimize benzer şekilde davranmaktadır. Araştırmalar, özellikle ergenlerin bu dönemde prefrontal korteksleri henüz tam olgunlaşmadığı için, sosyal medya algoritmaları tarafından hedef alınmaya daha savunmasız olduğunu göstermektedir.

Meta ve benzeri platformlar, kullanıcıları bağlı tutmak için kasıtlı olarak psikolojik mekanizmalardan faydalanıyor. Sonsuz kaydırma (infinite scroll), yapılandırılmış değişken ödüller (intermittent variable rewards) ve sosyal validasyon sistemi (likes, comments) dopamin salgılanmasını tetikleyen döngüler oluşturuyor. Meta'nın kendi iç belgelerinde (2021'de sızdırılan 'Facebook Files'de) bu tasarım kararlarının bilinçli olduğu ve şirketin çocuk ve genç kullanıcıların duygudurum ve davranışlarını olumsuz etkilediğini bildiği ortaya çıkmıştır. Platform algoritması, kullanıcıları daha çok ekran zamanı geçirmeye teşvik etmek üzere öğrenmiştir; bu, reklam gelirleri arttıkça şirketin gelir modeliyle doğrudan çelişmektedir.

Bu konu, sadece Meta kullanan çocuklara değil, tüm dijital platform kullanıcılarına, ebeveynlere, eğitimcilere ve teknoloji politika yapıcılarına önemlidir. Günlük 2 saatlik kullanım sınırı, bazı araştırmaların önerdiği 1-2 saat sınırıyla uyumlu görünse de, yalnız başına sorunu çözmek için yeterli değildir; çünkü sorun sadece ekran zamanının miktarı değil, platform tasarımının kullanıcıların davranışını manipüle etme kapasitesidir. Gerçek çözüm, teknoloji şirketlerinin ürün tasarımında dahili bağımlılık mekanizmalarını kaldırması, algoritmaların daha şeffaf hale getirilmesi ve bağımsız düzenleyici gözetim gerektirmektedir. Meta gibi şirketlerin yasal ve finansal baskıya maruz kalması işin yolunda olduğunun bir göstergesi olsa da, kalıcı değişim için teknik tasarım felsefesinin kendisine müdahale etmek gereklidir.