Bdelloid rotifer, mikrobiyoloji ve evrim biyolojisinin en ilginç organizmalarından biridir ve başlıkta belirtildiği üzere 40 milyon yıldır doğa kurallarını ihlal ediyor gibi görünmektedir. Yaklaşık 450 kadar türle temsil edilen bu çok hücreli hayvan, deniz ve tatlı sularının yanı sıra ıslak toprağında yaşayan, boyutu 0,1-0,5 milimetre arasında değişen mikroskobik bir canlıdır. Bilim insanları tarafından yapılan araştırmalar, bu küçük yaratığın genetik ve evrimsel açıdan akla gelmedik yeteneklere sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Bdelloid rotiferler tamamen eşeysiz (partenogenetik) üreyen organizmalar; hiç erkek olmadığı anlamına gelir ve tüm popülasyon dişilerden oluşarak klonlama yoluyla çoğalır. Normalde genetik çeşitlilik eşeysel ürekenin temel avantajı olsa da, bdelloid rotiferler horizontal gen transferi yoluyla bu sorunu çözmüştür. Yaşadıkları ortamdaki bakteriler, mantarlar ve diğer organizmaların DNA'sını alıp kendi genomlarına entegre edebilen bu mikro-hayvanların genomunda, başka türlerden alınan binlerce gen parçası tespit edilmiştir. Bu gen transferi mekanizması, normalde sadece bakteri ve arkeaların başarabileceği bir işlem olup, bdelloid rotiferler için genetik yeniliğin birincil kaynağı haline gelmiştir.
Bdelloid rotiferler ayrıca "anabiyoz" adı verilen bir duruma girebilirler; vücut su içeriğini yüzde 3'e kadar azaltabilir ve yıllarca bu dormant durumda kalabilirler. Bu esnada metabolik faaliyetleri neredeyse tamamen durur ve hayat bulguları algılanamaz hale gelir. Ortam tekrar ıslandığında, sadece saatler içinde normal yaşamlarına dönüp üretmeye başlarlar. Bu uyum, onları ekstrem koşullara inanılmaz şekilde dayanıklı kılmıştır; yapılan araştırmalar, anabiyoz durumundaki bdelloid rotiferler de dahil olmak üzere tardigrade türlerinin radyasyon ve uzay vakuumuna bile dayanabileceğini göstermiştir.
Bdelloid rotiferler, evrim biyolojisine büyük bir bulmaça sunmaktadır çünkü genetik çeşitlilik olmadığında (eşeysiz üremedeki paradoks), türün adaptif evrim geçirmesi teoride imkansız kabul edilir. Oysa bu canlılar 40 milyon yıldır başarılı bir şekilde hayatta kalmış, çeşitlendikçe çeşitlenmişler ve yeni ortamlara uyum sağlamışlardır. Horizontal gen transferi sayesinde genetik yenilikler elde etmeleri, bu paradoksun bilimsel açıklamasıdır ve yaşamın ne kadar esnek olabileceğini göstermektedir. Bdelloid rotiferler, ayrıca astrobiologlar tarafından da büyük ilgi gören extremophile organizmalardır ve Dünya dışında yaşamın var olabileceğini düşünmek için bize ilham vermektedir.







Yorumlar
Yorum yazabilmek için giriş yapmalısınız.
Bilgi: Butona tıkladığınızda xloji güvenli giriş sayfasına yonlendirileceksiniz. Giriş yaptığınızda otomatik olarak bu sayfaya geri döneceksiniz. İlk giriste hoş geldin enerjisi tanımlanır.
Yorumlar yükleniyor...